Tìm việc ở Nhật-Thư dự tuyển (cover letter) và sơ yếu lý lịch nghề nghiệp

Tìm việc ở Nhật-Thư dự tuyển (cover letter) và sơ yếu lý lịch nghề nghiệp (CV)

Để nộp đơn cho một công việc ở Nhật, hãy chuẩn bị cho bạn một bản CV/resume và cover letter tốt. Sau đây là một vài hướng dẫn sơ lược về 2 văn bản này.

Hồ sơ tìm việc

Điều trước tiên khi nộp đơn vào một công ty ở Nhật là tìm hiểu đặc điểm của doanh nghiệp đó và ban quản trị là người Mỹ, châu Âu hay người Nhật để định dạng các tài liệu trong hồ sơ tìm việc cho phù hợp.

Sơ yếu lý lịch nghề nghiệp (CV/resume) kiểu Nhật

Nếu có thể, hồ sơ nộp vào các công ty Nhật nên có một resume kiểu Nhật (tiếng Nhật gọi là rirekisho). Thông thường một rirekisho gồm 2 trang:

Trang 1

  • Tên và thông tin liên lạc bao gồm cả email
  • Tuổi, giới tính, quốc tịch
  • Tóm tắt bằng cấp, năng lực (ít hơn 3 dòng)
  • Các chương trình đào tạo học thuật đã tham gia theo trình tự thời gian từ khóa học gần nhất, bao gồm số năm học, tên trường đào tạo, bằng cấp đạt được.

Trang 2

  • Kinh nghiệm làm việc cũng theo trình tự thời gian từ mục gần nhất, bao gồm các kỹ năng trong công việc đã/đang làm, chức danh và vị trí, tên công ty, thời gian làm việc.
  • Sở thích hoặc hoạt động khác liên quan tới công việc
  • Tham khảo (tùy ý). Bạn có thể viết đơn giản “Người tham khảo: sẽ cung cấp theo yêu cầu”. Nếu bạn muốn liệt kê danh sách người tham khảo thì hãy đảm bảo họ phù hợp với vị trí mà bạn đang nộp hồ sơ, họ đã biết bạn lâu hơn 2 năm và thông tin liên lạc của họ là mới nhất.

Trước khi nộp đơn, hãy dán thêm một tấm hình theo kích cỡ hộ chiếu vào trang 1 và ghim tất cả văn bản bằng kẹp giấy cho gọn gàng.

Một số người nước ngoài (nhất là người Mỹ) thường làm dày resume bằng những thông tin thừa thãi như cố gắng liệt kê càng nhiều bằng cấp, khả năng càng tốt (thậm chí là thổi phồng một số mục). Tuy nhiên, bạn nên trung thực trong resume kiểu Nhật. Hãy thận trong nếu bạn băn khoăn có nên đưa vào resume một bằng cấp nào đó không vì sự dối trá có thể khiến bạn phải trả giá trong buổi phỏng vấn.

 Thư dự tuyển (cover letter) kiểu Nhật

Một cover letter theo phong cách Nhật Bản có độ dài không quá một trang, dùng để tóm tắt công việc trong quá khứ và mục tiêu tương lai. Cover letter phải thể hiện được những kỹ năng của bạn và những ý tưởng có giá trị với công ty trong tương lai. Bạn cũng có thể nêu nguyện vọng cam kết lâu dài với công ty vì văn hóa kinh doanh Nhật đề cao sự trung thành trong doanh nghiệp. Bạn cũng nên nhờ người dịch sang tiếng Nhật cả rirekisho lẫn cover letter của bạn.

Các mẫu rirekisho thường có sẵn ở nhiều cửa hàng tiện lợi và hầu hết nhà sách tại Nhật. Và hiện nay việc các công ty chấp nhận các mẫu resume/CV/rirekisho trên mạng cũng khá phổ biến.

 

Tìm việc ở Nhật-Phỏng vấn

Tìm việc ở Nhật-Phỏng vấn

Khi một công ty Nhật chú ý đến một ứng viên, họ sẽ đề nghị ứng viên tham gia phỏng vấn. Các cuộc phỏng vấn sẽ có đặc điểm và bối cảnh khác nhau: phỏng vấn một-một trong văn phòng hoặc hội thảo video với cả ban phỏng vấn. Hãy duy trì phong thái của bạn và chuẩn bị thật tốt để thích ứng với các tình huống khác thường.

Các ứng viên nên đến theo đúng thời gian đã định cho buổi phỏng vấn của họ, không nên đến sớm và trong bất cứ tình huống nào cũng đừng đến trễ. Trang phục phỏng vấn luôn luôn là trang phục kinh doanh trang trọng: vest tối màu với nam và váy/vest với nữ. Nam giới nên cạo râu, cắt tóc sạch sẽ và không nên đeo khuyên tai. Việc đeo trang sức trên mặt cũng là điều không được chấp nhận với cả nam và nữ, và nếu bạn có xăm mình thì không nên để lộ những hình ảnh đó.

Hãy lắng nghe các câu hỏi phỏng vấn một cách cẩn thận, đưa ra các câu trả lời ngắn gọn và có độ dài phù hợp. Người Nhật thường không sử dụng tay khi nói chuyện, vì vậy tốt nhất là người được phỏng vấn nên để tay lên bàn hoặc trên đùi, kể cả khi họ đến từ một đất nước mà việc minh họa bằng tay khi nói chuyện là chuyện bình thường (ví dụ như các nước phương Tây). Người Nhật cũng thường tránh tiếp xúc bằng mắt trực tiếp khi giao tiếp, và việc nhìn chăm chú bị xem là bất lịch sự.

Các câu hỏi sẽ khá đa dạng từ những câu liên quan đến công việc tới các câu kỳ quái, vì thỉnh thoảng các nhà phỏng vấn Nhật Bản sẽ dùng các câu hỏi bất lịch sự hoặc kỳ lạ để thử phản ứng khi bị căng thẳng của ứng viên và họ thường muốn khai thác thông tin về gia đình ứng viên. Bạn nên lịch sự từ chối trả lời các câu hỏi mà bạn cảm thấy bị xúc phạm.

Hãy chuẩn bị tốt để sẵn sàng thảo luận với khả năng ngôn ngữ lưu loạt và kiến thức về văn hóa Nhật. Các chủ doanh nghiệp thường dùng những yếu tố này để xác định xem bạn có khả năng hòa nhập với đồng nghiệp Nhật hay không.

Hầu hết các vị trí thường được phỏng vấn nhiều hơn một lần, vì vậy đừng ngạc nhiên nếu bạn trải qua một vài cuộc phỏng vấn trước khi nhận thư mời nhận việc hoặc thư từ chối.

Lưu ý về thư mời nhận việc (job offer)

Những ai may mắn nhận được thư mời nhận việc tại Nhật sẽ thấy lương của họ được nêu ra theo dạng khoảng lương chứ không phải một con số chính xác. Hãy tham khảo khoảng lương này để ra quyết định vì việc đòi hỏi một con số chính xác trong giai đoạn nhận việc là một sự thô lỗ ở xứ sở mặt trời mọc. Nếu bạn nhận vị trí đó, các phúc lợi và mức lương cụ thể sẽ được nêu trong hợp đồng lao động chính thức.

 

 

 

Cơ hội làm dịch thuật viên và sáng tạo nội dung ở Nhật

Cùng với giảng dạy tiếng Anh, dịch thuật và viết nội dung tiếng Anh là những công việc có nhiều cơ hội tuyển dụng nhất cho người nước ngoài có vốn tiếng Anh tốt tại Nhật.

Tìm việc làm tiếng Nhật tại Việt Nam
https://www.careerlink.vn/viec-lam/bien-phien-dich-tieng-nhat/154

Dịch thuật là một công việc chuyển tiếp từ nghề dạy tiếng Anh và cũng đòi hỏi bạn có các kỹ năng nói, đọc, viết tiếng Anh hoàn hảo như người bản xứ. Đây là năng lực được nhiều nhà tuyển dụng Nhật săn đón. Và nếu bạn bập bẹ được vài câu chào tiếng Nhật thì bạn sẽ “bị” bắt dịch cho bạn bè hay trong công việc. Một số người đã tận dụng điều này để làm dịch thuật bán thời gian hoặc toàn thời gian.

Trước tình hình nhiều công ty Nhật muốn nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu, các dịch vụ dịch thuật đang thu hút thêm nhiều người mới. Nghề dịch thuật sẽ mở ra vô số cơ hội tốt cho bạn gặp gỡ mọi người, trong đó có những nhân vật quan trọng như các chủ tịch công ty, quan chức chính phủ, vấn đề là bạn có đủ giỏi đế được trả lương tốt hơn và đón nhận thêm cơ hội gặp gỡ nhiều người hay không.

Nhu cầu dịch tiếng Anh luôn cao vì sau gần mười năm học tiếng Anh trong hệ thống giáo dục theo lối từ chương của Nhật, học sinh hầu như không nhớ được gì ngoài một số từ vựng cơ bản. Bạn có thể dễ dàng tìm được công việc này ở các thành phố lớn so với những nơi khác, và sự cạnh tranh ở đó cũng cao hơn.

Nội dung dịch sẽ bao gồm bất cứ thứ gì, từ kiểm tra giấy tờ tiếng Anh đến dịch song song-phiên dịch cùng lúc với người nói với độ chính xác cao.

Một công việc phiên dịch Anh – Nhật ở các trình độ thấp hơn có thể khiến bạn bỏ lỡ một nửa nội dung vì người nói tiếng Anh chỉ lẩm bẩm một số từ. Điều này nghe có vẻ đáng sợ nhưng đừng lo lắng vì vốn tiếng Nhật hạn chế của bạn sẽ luôn luôn tốt hơn tiếng Anh của một người Nhật bình thường. Thậm chí nếu bạn không chính xác hoàn toàn, với tư cách là phiên dịch viên giỏi nhất trong phòng, vai trò thu hẹp khoảng cách ngôn ngữ của bạn vẫn được đánh giá rất cao.

Nghề nghiệp thứ hai là sáng tạo nội dung liên quan đến việc chia sẻ văn hóa Nhật bằng tiếng Anh hoặc Nhật.
Công việc này đòi hỏi bạn phải có một số kinh nghiệm viết, báo cáo, hoặc chụp ảnh. Các chủ đề mà bạn có thể viết rất đa dạng, từ thời trang tới ẩm thực, lịch sử tới văn hóa nhạc trẻ, các điểm du lịch tới âm nhạc, các chủ đề cần khám phá và chia sẻ… cùng nhiều cảm hứng vô tận khác.
Bạn cần có bí quyết và chút may mắn để bắt đầu một hợp đồng viết về Nhật Bản cho một website hay tạp chí tại Nhật. Nếu bạn đam mê công việc này thì đây là một cách tuyệt vời để bạn hiểu về nước Nhật nhiều hơn vì bạn sẽ chia sẻ những gì mình đã biết. Thậm chí bạn có thể tưởng tượng với khả năng và vận may của mình, một ngày nào đó mình sẽ trở thành cộng tác viên của GaijinPot.
Một số người nước ngoài đã tắm mình trong văn hóa Nhật đủ lâu đến mức trở thành các giáo sư chuyên giảng dạy về một hoặc nhiều khía cạnh văn hóa Nhật khắp các trường đại học bản địa và quốc tế.

Trên đây là bài viết giới thiệu 2 nghề nghiệp nóng trên thị trường việc làm cho người nước ngoài của một trong những dịch vụ việc làm trực tuyến hàng đầu nước Nhật, GaijinPot. Phân khúc việc làm này có thể đã có nhiều thay đổi kể từ bài viết trên (đăng ngày 18-10-2012). Bạn hãy tìm hiểu thêm để nắm bắt những thông tin mới nhất trước khi quyết định đến Nhật.

Dù lựa chọn của bạn là gì thì chỉ cần bạn chịu khó làm việc, tích cực cải thiện tiếng Nhật và mở rộng mạng lưới quan hệ tại Nhật, chắc chắn bạn sẽ có được những cơ hội tốt hơn trong các lĩnh vực trên hoặc những nghề nghiệp hoàn toàn mới khác cần đến vốn tiếng Anh của bạn.

Mỗi tháng công nhân Việt Nam tại Nhật thu nhập bao nhiêu?

Biến động tỉ giá đồng yên những năm gần đây đã làm cho mức lương cơ bản của người lao động Việt Nam xuất khẩu sang Nhật thay đổi rất nhiều. Vì vậy, chủ đề “lương cơ bản mình sẽ nhận được là bao nhiêu” luôn là vấn đề quen thuộc mà các công nhân quan tâm. Và sau lương cơ bản là những câu hỏi như: sau khi trừ các chi phí thì lương còn được bao nhiêu, lương theo thời gian làm việc sẽ thay đổi thế nào… Để giúp công nhân Việt Nam xuất khẩu sang Nhật hiểu vấn đề một cách dễ dàng hơn, bài viết này sẽ góp phần giải quyết các câu hỏi trên.

Mức lương cơ bản theo hợp đồng là bao nhiêu?

Hiện tại, mức lương cơ bản tối thiểu của người lao động Việt Nam đã ký hợp đồng với doanh nghiệp Nhật tùy theo từng vị trí nằm trong khoảng từ 120.000 – 150.000 yen mỗi tháng và gia tăng hàng năm với tỉ lệ nhất định theo từng khu vực nhưng không cao lắm nên có thể nói là hầu như không có thay đổi lớn trong vài năm gần đây. Mức lương của lao động Nhật ở vị trí tương đương sẽ cao hơn, vì vậy người xuất khẩu lao động không cần thắc mắc về lương, có thể yên tâm là mình sẽ được trả đúng theo mức lương đã nêu trong hợp đồng.

Website giúp đổi tiền Việt sang Nhật: http://vi.coinmill.com/JPY_VND.html

Theo quy định luật lao động Nhật Bản, mức lương trên được tính theo số giờ làm việc với thời gian 8h/ngày, 40-44h mỗi tuần. Vậy trung bình mỗi giờ người lao động Việt tại Nhật kiếm được khoảng 650-850 yen.

Theo tỉ giá đồng yên so với đồng Việt Nam thời điểm cuối 2014-đầu 2015, tiền lương mỗi tháng người Việt Nam được trả là 21-27 triệu, khoảng 1000-1270 USD (1 yen = 180 VND). Tỉ giá này đã thay đổi nhiều so với cao điểm năm 2012, thấp hơn đến 90 yen/VND (tỉ giá năm 2012 thời điểm cao nhất là 1 yen = 270 VND).

Trong hai năm qua đồng yen đã không ngừng tăng giá so với các đồng tiền mạnh khác trên thế giới do lợi nhuận trong các khu vực tư nhân và lợi nhuận của các nhà đầu tư quốc tế. Hiện tại, tỉ giá đầu tháng 1-2017 là 1 yen = 193 VND.

Trên thực tế, thu nhập hàng tháng của công nhân Việt Nam là bao nhiêu?

Tiền lương thực tế của các công nhân Việt Nam sẽ bằng tiền lương theo hợp đồng trừ đi 3 khoảng đầu tiên là: thuế, bảo hiểm, chi phí nội trú. Tiền ăn mỗi ngày do công nhân tự chi trả nên họ phải cố gắng tiết kiệm càng nhiều càng tốt. Theo thống kê, trung bình tiền lương thực nhận của công nhân ngành thực phẩm vào khoảng 80-110.000 yen/tháng (tính trên mức lương tối thiểu, lương thực tế sẽ còn cao hơn). Và trung bình mỗi tháng người Việt Nam tại Nhật kiếm được 15 đến 20 triệu đồng, chưa kể tiền làm tăng ca.

So với công nhân Việt Nam thì công nhân bản xứ được trả lương khá cao và có thể cao hơn nhiều. Vì vậy trên thực tế thu nhập mà người lao động Việt có thể nhận được là khá tốt, có khả năng cao hơn nhiều con số nêu trên; ước tính mức thu nhập phổ biến là 25-35 triệu đồng mỗi tháng.

 

Việc tăng lương và các yếu tố chi phối mức lương

Trên thực tế, tiền lương ước tính được người phỏng vấn thông báo cho công nhân thường thấp hơn tiền lương chính thức trong hợp đồng vì tâm lý của hầu hết chủ doanh nghiệp là: nếu bạn có thể chấp nhận mức lương thấp mà họ kỳ vọng, bạn sẽ thỏa mãn và làm việc tốt hơn so với việc công bố mức lương cao hơn ngay từ đầu. Thay vì cho ứng viên biết mức lương thực, các ông chủ sẽ cho bạn một con số thấp hơn một chút. Và tùy vào chất lượng công nhân mà các công ty sẽ xem xét có tăng lương không, thời gian và điều khoản tăng lương như thế nào. Trong một số trường hợp, tùy theo chất lượng công việc đã hoàn thành, thái độ và cảm nhận của người lao động mà có công nhân được tăng lương từ tháng thứ ba, có nơi tăng lương thường xuyên theo mỗi quý.

Theo nghiên cứu, mức lương cơ bản của nhân viên sẽ chịu ảnh hưởng của các yếu tố sau:

– Khu vực: các tỉnh khác nhau sẽ có mức lương khác nhau và lương ở vùng phụ cận sẽ thấp hơn khu trung tâm vì khi chi phí lương cao luôn đi kèm với chi phí ăn ở lớn.
– Loại nghề nghiệp, mức độ độc hại, nguy hiểm, nặng nhọc trong công việc. Ví dụ các ngành có thu nhập cao hơn mức lương phổ biến chung là sơn cơ khí, hàn, xây giàn giáo, đúc đồ kim loại…
– Đặc điểm và yêu cầu công việc: các ngành phay, bào, cơ khí chế tạo, mộc sẽ có thu nhập tốt. Ngay trong một ngành, các công đoạn khác nhau cũng có thu nhập khác nhau, như các công đoạn may, hoàn thiện, may thời trang… trong ngành may quần áo sẽ có thu nhập tương ứng.
– Thay đổi trong bảng lương doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi người lao động rất tốt vì không muốn khoảng cách lương giữa công nhân Việt Nam và bản xứ gây tâm lý chia rẽ hoặc không tốt. Nhờ đó thu nhập của người Việt Nam sẽ rất cao nếu lương của họ gần bằng mức lương mà các đồng nghiệp Nhật được chi trả.

Mức lương kỳ vọng trong những năm tới

Vì nhu cầu lao động bị thiếu hụt nên nhiều công ty đã tăng lương cơ bản cho công nhân lên một mức khá cao (từ 130.000 yen trở lên so với mức thấp nhất trước đây là 120.000 yen). Một yếu tố nữa là do khoảng cách lương giữa lao động Nhật và Việt Nam cùng vị trí còn khá lớn nên trong tương lai, mức lương hợp đồng của công nhân Việt Nam sẽ còn tiếp tục tăng cao.

Ngoài ra, từ tháng 4-2012 đến nay, chính phủ Nhật Bản đã phá giá đồng yên để khuyến khích sản xuất trong nước, kích thích nền kinh tế tăng trưởng mạnh hơn. Nhờ vậy nhu cầu nhân lực trong các doanh nghiệp Nhật ngày càng gia tăng, có nhiều công việc ổn định hơn, các yêu cầu về ngoại hình, tuổi tác, nghề nghiệp, học vấn… dành cho nhiều đối tượng được nới rộng và hạ thấp nhiều nhất có thể, điều này giúp cho việc quay lại Nhật Bản cũng dễ dàng hơn. Tình hình này cũng giúp đồng yen đang hạ giá và chạm đáy vào tháng 6-2015 đã tăng dần trở lại trong năm 2015 và 2016, đem lại cho các công nhân Việt Nam nhiều tiền hơn khi đổi ra tiền Việt nhờ chênh lệch tỉ giá.

Thị trường lao động Việt Nam: Tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất, chi phí lao động giá rẻ nhất

Việt Nam có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất

Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất trên thế giới nhưng số lượng lao động trẻ thất nghiệp là gấp ba lần tỷ lệ thất nghiệp trong nước.

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đã phát hành một báo cáo cho thấy tỷ lệ nhỏ sự gia tăng trong tỷ lệ thất nghiệp ở Việt Nam và tỷ lệ thất nghiệp cao hơn đối với những công việc dễ bị rủi ro.

Ông Guy Ryder của ILO cho biết các cuộc nghiên cứu cho thấy sự khả quan về viễn cảnh tìm việc làm tại Việt Nam. Cuộc khảo sát được tiến hành trong quý IV năm 2013 do Tổng cục Thống kê kết hợp với tổ chức ILO cho thấy số lượng việc làm tăng 862.000, tăng hơn 1,7 phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Tốc độ tăng trưởng việc làm cao nhất chủ yếu thuộc khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (chiếm 4,8 phần trăm) so năm 2012. Phần lớn việc làm được tạo ra trong các ngành về dịch vụ, công nghiệp và xây dựng.

Chi phí lao động Việt Nam chỉ bằng 1/3 Trung Quốc

Một trong những lí do khiến Samsung Electronics di chuyển nhà máy từ Trung Quốc sang Việt Nam vào giữa tháng 12 năm 2013 là do chi phí lao động Việt Nam rẻ hơn và chỉ bằng 1/3 Trung Quốc.

Một cuộc khảo sát của Tổ chức ngoại thương Nhật Bản (JETRO) trong năm 2012 cho biết một công nhân ở Bắc Kinh, Trung Quốc nhận được 466 đô la, trong khi một công nhân ở Hà Nội chỉ nhận được có 145 đô la một tháng.

Ông Lee Jung Soon của văn phòng xúc tiến thương mại và đầu tư Hàn Quốc cho biết xu hướng các nhà đầu tư nước ngoài chuyển nhà máy sang Việt Nam sẽ tăng trong 2- 3 năm nữa.

Điều kiện làm việc tệ

Công nhân Việt tại các nhà máy của Nokia và Samsung hiện nay phải làm việc trong môi trường và điều kiện làm việc không an toàn.

Theo thực tế, môi trường làm việc tại các nhà máy này vẫn có thể đáp ứng các yêu cầu theo quy định VSCP về các tiêu chuẩn quốc gia. Tuy nhiên, các tiêu chuẩn này được xem là khỏi lạc hậu và chưa được cập nhật trong 20 năm qua, trong khi tác động của các yếu tố môi trường đến sức khỏe của người lao động đã không được xem xét.

Làm việc trong môi trường không an toàn, rất nhiều công nhân Việt Nam đã được chuẩn đoán mắc các bệnh như điếc, đau mắt, ung thư, sẩy thai và thai chết lưu.

Một công nhân đảm nhiệm công việc thử nghiệm điện thoại cho biết anh phải kiểm tra 76 sản phẩm mỗi ngày và thường xuyên gặp phải các triệu chứng ù tai trong ca làm việc của mình.

Một công nhân khác than phiền cô cảm thấy mỏi mắt sau tám tháng làm việc tại nhà máy, mặc dù trước khi làm việc cô đã được kiểm tra thị lực và được chẩn đoán là rất tốt.

Lao động trẻ ở lại thất nghiệp, công chức phong phú

Theo báo cáo của ILO cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của lao động trẻ cao gấp ba lần so với tỷ lệ thất nghiệp trong nước trong quý IV năm 2013, chiếm 5,95 phần trăm.

Kinh tế suy thoái đã dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp cao. Báo cáo chính thức còn chỉ ra có 60.737 doanh nghiệp đã giải thể vào năm 2013 tăng 11,9 phần trăm so với năm 2012.

Mặc dù số lượng doanh nghiệp mới thành lập cao hơn so với số doanh nghiệp bị giải thể nhưng cũng không có nhiều doanh nghiệp có thể tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người lao động.

 

Hội thảo về hợp tác đào tạo lao động Việt Nam-Nhật Bản

Các chính sách và biện pháp quản lý lao động cũng như thực tập sinh Việt Nam ở nước ngoài đã được giới thiệu tại buổi hội thảo ở Tokyo nhằm nâng cao hiệu quả của chương trình hợp tác Việt Nam-Nhật Bản trong đào tạo lao động kể từ năm 1992.

Hội thảo diễn ra vào ngày 15 tháng 4 với sự tham dự của 20 công ty xuất khẩu lao động Việt Nam và 120 công ty sử dụng lao động của Nhật Bản. Sự kiện này được phối hợp tổ chức bởi Bộ lao động, thương binh và xã hội (Bộ LĐTBXH), Đại sứ quán Việt Nam và Tổ chức Đào tạo Quốc tế Hợp tác Nhật Bản (JITCO).

Giới thiệu hiệp hội doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam http://jbav.vn/vi/

Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch JITCO Toshio Takano cho biết ông đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan có liên quan của Việt Nam và Nhật Bản trong việc quản lý xuất khẩu lao động sang Nhật.

Số lượng học viên Việt Nam được cử sang Nhật Bản đã tăng lên nhanh chóng, với số lượng 3.300 học viên Việt Nam trong năm 2007, Takano nói. Ông nói JITCO sẽ cố gắng nhiều hơn để làm gia tăng con số này trong tương lai.

Bộ trưởng Bộ LĐTBXH Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết Việt Nam trong hơn 16 năm đã gửi hơn 30.000 lao động sang Nhật Bản để đào tạo kỹ thuật và thực hành trong các lĩnh vực như công nghiệp điện tử, cơ khí, may mặc, chế biến.

Các chương trình  đào tạo và các loại công việc tại Nhật Bản là rất phù hợp cho học viên Việt Nam, Bà Kim Ngân cho biết. Các công nhân đã học được nhiều kỹ năng có giá trị và áp dụng tốt khi họ quay trở về nước. Việt Nam đánh giá cao hiệu quả của các chương trình hợp tác đào tạo và mong muốn thúc đẩy hợp tác trong thời gian tới.

Hội thảo cũng đã tạo cơ hội cho các công ty xuất khẩu lao động Việt Nam và những công ty có sử dụng lao động của Nhật Bản chia sẻ kinh nghiệm của họ và đóng góp ý kiến ​​cho những cải tiến trong môi trường xuất khẩu lao động. Người sử dụng lao động của Nhật Bản khen ngợi sự siêng năng và trí thông minh ham học hỏi của các học viên Việt Nam.

Trước khi hội thảo diễn ra, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân đã  gặp Bộ trưởng Tư phápKunio Hatoyama và Bộ trưởng Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản là Yoichi Masuzoe sau đó họ cùng nhau tham dự một buổi làm việc với JITCO và thăm các học viên Việt tại Tokyo vào ngày 14 tháng 4.

Bộ trưởng Ngân cũng tham dự một hội thảo về việc gửi học viên Việt Nam đến Nhật Bản do Hiệp hội Nhật Bản đã tổ chức để Phát triển nguồn nhân lực quốc tế của các doanh nghiệp vừa (IMM) tại thành phố Osaka và nhỏ vào ngày 16 tháng Tư.

 

 

Văn hóa, không gian làm việc và phóng cách quản lý của công ty Nhật

Văn hóa coi trọng sự nghiệp
Do văn hóa khuyến khích làm việc, người Nhật thường cho rằng thời gian làm việc sẽ quyết định các cơ hội thăng tiến. Yếu tố này đôi khi còn quan trọng hơn chất lượng công việc, vì vậy những trường hợp làm việc tới 60 giờ mỗi tuần không phải là chuyện lạ, dù nó trái với quy định trong luật lao động ở xứ mặt trời mọc (luật lao động Nhật Bản quy định số giờ làm việc tượng trưng mỗi tuần là 40 giờ, một số trường hợp lên tới 44 giờ nhưng không quá 8 tiếng/ngày). Điều này đã dẫn tới hiện tượng chết vì quá tải công việc (karo-shi) một cách ngẫu nhiên ở một số công nhân bản xứ làm việc tại doanh nghiệp.

Một may mắn cho các công nhân nước ngoài là hiện tượng karo-shi khá hiếm và họ thường không bị áp lực về số giờ làm việc như các đồng nghiệp Nhật Bản.

Không gian làm việc tại Nhật

Bàn làm việc kiểu Nhật được tổ chức dạng mở (obeya seido) cho phép nhóm các bàn theo từng đội công nhân, mỗi đội có 1 đội trưởng chịu trách nhiệm lên kế hoạch công việc mỗi ngày trong cuộc họp buổi sáng (chorei). Một văn phòng Nhật thường có 2 chorei mỗi ngày: một cuộc họp tổng quát do các nhân viên cấp cao dẫn dắt và một cuộc họp nhỏ hơn, chuyên sâu hơn do các đội trưởng dẫn dắt đội mình.

Cấu trúc mở và phong cách quản lý Nhật Bản chú trọng sự hợp tác sẽ khiến nhiều công nhân nước ngoài cảm thấy văn phòng Nhật khá ồn ào.

Một điều quan trọng nữa mà các công nhân nước ngoài trong văn phòng Nhật phải thích ứng là hút thuốc. Theo luật, hút thuốc tại nơi làm việc ở Nhật là bất hợp pháp (ngoại trừ một vài nơi như các cơ sở y tế). Vì vậy, nếu bạn mắc một chứng bệnh có nguy cơ trầm trọng hơn do khói thuốc thì hãy tham khảo chính sách hút thuốc lá tại công ty trước khi đồng ý nhận thư mời làm việc. Và những người nước ngoài thích hút thuốc lá sẽ sớm bị cô lập, trở thành kẻ gây khó chịu trong văn phòng nếu đến làm việc với một chứng bệnh về đường hô hấp và liên tục hút thuốc.

Phong cách quản lý kiểu Nhật
Nguyên tắc chính trong phong cách này là sự hài hòa của nhóm (wa). Thay vì đặt ra các mệnh lệnh và trọng tâm trong công việc, các nhà quản lý Nhật sẽ tập trung nhiều hơn vào việc cung cấp thông tin và các nguồn lực cần thiết để nhân viên vượt trội. Do đó, nền tảng trong các thực hành kinh doanh Nhật Bản là xây dựng sự đồng thuận (nemawashi) để qua đó các ý kiến của công nhân sẽ được thông qua trong nội bộ nhóm trước khi trình lên quản lý cấp cao hay các công ty khác (sự chấp thuận trong nhóm). Sự chấp thuận trong nhóm có nghĩa là các cá nhân sẽ thoát khỏi sự hổ thẹn trước đám đông về lỗi của họ, một tấm lưới an toàn về mặt danh dự cho người Nhật vốn xem những sự hổ thẹn rất nhỏ trước đám đông cũng là một thất bại.

Nhật Bản mở cửa cho thị trường lao động Việt Nam

Để chuẩn bị cho thế vận hội Olympic năm 2020 Nhật Bản tuyển dụng nhiều hơn lao động Việt Nam và kế hoạch tương lai là mở rộng kinh doanh tại Việt Nam.

Nhu cầu tuyển dụng lao động Việt Nam của Nhật Bản đã tăng lên đáng kể so với năm ngoái, đặc biệt là các lĩnh vực về xây dựng và nông nghiệp cũng như kế hoạch gia hạn hợp đồng cho lao động nước ngoài tại Nhật Bản thêm vài năm, theo phóng viên báo Tuổi Trẻ.

Theo ông Lê Anh Tuấn, giám đốc công ty xuất khẩu lao động Trancimexco của Bộ Giao thông vận tải cho biết nhu cầu tuyển dụng lao động của Nhật Bản tăng 20 phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này đã giúp công ty đạt được mục tiêu xuất khẩu 250 lao động trong năm nay trong khi năm ngoái là 180 lao động.

“Nhiều công ty ký kết hợp đồng với chúng tôi cho biết rằng việc tuyển dụng lớn hơn là để chuẩn bị cho kế hoạch đầu tư và sản xuất tại Việt Nam trong tương lai của Nhật Bản”, ông Tuấn cho biết.

Bà Thân Thị Thảo, Phó Giám đốc xuất khẩu lao động Hồ Chí Minh thuộc (Công ty Cổ phần Dịch vụ Toàn cầu nhân lực), cho biết việc tuyển dụng lao động tại Nhật của công ty tăng lên gấp đôi trong quý đầu tiên.

“Chúng tôi đã gửi hơn 100 lao động sang Nhật Bản vào năm 2013. Với xu thế này chúng tôi tin rằng có thể hoàn thành mục tiêu đưa khoảng hơn 150 lao động sang Nhật Bản “, bà Thảo nói thêm.

Biển Đông, các công ty con của Tổng công ty xuất khẩu lao động Sản phẩm biển quốc gia Việt Nam trong thành phố, đã gửi gần 30 lao động sang Nhật Bản trong năm nay và dự kiến sẽ gửi thêm 20 lao động vào cuối tháng này, trong khi họ vẫn còn thiếu 50 ứng viên mới đáp ứng nhu cầu tuyển dụng.

Một đại diện từ công ty cho biết họ đã phải cử người tìm kiếm lao động ở miền Trung, đó là khu vực nghèo nhất nước với khí hậu và địa hình điều kiện khắc nghiệt  buộc nhiều người phải di chuyển đến một trong hai phía bắc hay phía nam để làm việc.

“Nhưng cũng rất khó để tuyển đủ người như nhiều doanh nghiệp săn đầu người khác”

Ông Nguyễn Gia Liêm, người đứng đầu Ban Quản lý lao động Việt Nam ở Nhật Bản có bài phỏng vấn với báo Tuổi Trẻ và cho rằng Nhật Bản cần hàng ngàn lao động để chuẩn bị cho Thế vận hội Olympic mùa hè năm 2020.

Nhật Bản cũng muốn thúc đẩy sự phục hồi các khu vực bị hư hại trong trận động đất và thảm họa sóng thần năm 2011, trong khi đó ngành nông nghiệp thì lại thiếu lao động nghiêm trọng. Ông Liêm còn cho biết một tin tốt lành là nhiều nhóm doanh nghiệp Nhật Bản có kế hoạch gia tăng điều khoản hợp đồng với người lao động nước ngoài.

“Họ đề xuất rằng chúng ta tăng các điều khoản hợp đồng trong một số lĩnh vực, từ một đến ba năm đối với các công việc đơn giản như chế biến thực phẩm, và từ 3-5 năm về lĩnh vực xây dựng.” Ông Liêm cho biết cuộc đàm phán về mở rộng sẽ bắt đầu tháng sáu này.

Ông Vũ Trường Giang, người đảm nhiệm vai trò quản lý thị trường lao động Nhật Bản tại Sở Lao động ở nước ngoài cho biết xuất khẩu lao động đã không đưa những tin tức tốt nào ngoài việc cung cấp lao động có trình độ.

“Người Nhật luôn luôn ưu tiên chất lượng, vì thế các doanh nghiệp có cơ hội tuyển dụng lao động cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng. Họ phải đào tạo các ứng viên phù hợp để tạo ấn tượng tốt trong mắt nhà tuyển dụng”.

“Nếu các nhóm đầu tiên làm việc tốt thì sẽ là cơ hội để Việt Nam giữ vững thị trường ổn định và gia tăng thêm lao động. Nếu doanh nghiệp chỉ quan tâm đến số tiền thu được và không phải là chất lượng lao động cho họ thì sớm hay muộn cơ hội cũng sẽ mất đi”.

 

Chương trình lương hưu cho nhân viên tại Nhật Bản

Bảo hiểm lương hưu Nhật Bản hay chương trình lương hưu cho nhân viên

Nhật Bản cung cấp cho tất cả công nhân một chương trình tiết kiệm dài hạn để đảm bảo họ đều có tiền lương hưu sau khi nghỉ việc ở tuổi về hưu.

Theo đó, trước đây khoản thuế lương hưu của mỗi công nhân Nhật là 16% tiền lương, trong đó công nhân chi trả 8% và người sử dụng lao động đóng cho họ 8% còn lại. Hiện nay khoản thuế này đã tăng lên 18,3% từ năm 2017 (mỗi bên sẽ đóng một nửa tỉ lệ này). Công nhân sẽ được nhận tiền lương hưu khi về già (từ tuổi 60 trở đi), mắc bệnh nghiêm trọng (các loại bệnh khiến công nhân không còn khả năng lao động) hoặc chết (trong trường hợp này tiền lương hưu sẽ được trả cho người thân còn sống của công nhân).

Tại Nhật, một công nhân nước ngoài phải đóng vào chương trình lương hưu ít nhất 25 năm để đủ điều kiện nhận phúc lợi lương hưu. Tuy nhiên, vì nhiều công nhân nước ngoài không ở Nhật đủ lâu để đạt điều kiện này, chính phủ Nhật cho phép họ được nhận tiền hoàn lại từ các khoản bảo hiểm lương hưu đã đóng góp khi rời nước Nhật. Sau khi rời Nhật, họ đủ điều kiện để xin hoàn lại một lần duy nhất các khoản đóng góp lương hưu, chỉ cần nhớ một thủ tục đơn giản là xin tờ đơn từ văn phòng bảo hiểm xã hội địa phương trước khi về nước, điền đầy đủ chi tiết và nộp đơn cho văn phòng phụ trách vụ việc này tại Nhật sau khi về tới nước mình. Họ sẽ nhận lại số tiền này qua đường bưu điện.

Các hiệp định lương hưu quốc gia

Một số quốc gia đã ký với Nhật các hiệp định lương hưu để miễn cho công nhân nước mình việc đóng bảo hiểm lương hưu tại Nhật. Để đủ điều kiện được miễn khoản này, các công nhân chỉ cần nộp giầy tờ phù hợp cho văn phòng an ninh xã hội tại nơi họ ở. Việc này sẽ giúp họ thoát khỏi những rắc rối của quy trình rút tiền lương hưu một lần đã nêu trong phần trước. Danh sách tất cả các quốc gia đã có hiệp định lương hưu chung với Nhật có thể được tìm thấy trên website của tổ chức ngoại thương Nhật Bản, dưới bảng “Bảo hiểm lương hưu của nhân viên”.

Nếu chưa xác định rõ thời gian làm việc Nhật sẽ kéo dài bao lâu và vẫn muốn đóng bảo hiểm lương hưu cho hệ thống ở Nhật để được lãnh lương hưu một lần thì các công nhân nước ngoài không cần nộp hồ sơ miễn trừ.

Các điều khoản đặc biệt trong hiệp định lương hưu

Công nhân đến từ những nước đã ký hiệp định lương hưu chung với Nhật Bản sẽ được quyền tiếp cận quỹ hưu trí tại Nhật nếu thời gian đóng bảo hiểm lương hưu cho cả 2 hệ thống ở Nhật và nước sở tại đủ 25 năm. Có 2 loại thỏa thuận: tổng số và loại trừ.

  • Tổng số: thời gian đóng bảo hiểm lương hưu ở nước nào (giữa Nhật và nước sở tại) lâu hơn thì công nhân được tính đủ điều kiện nhận phúc lợi lương hưu ở nước đó (tổng thời gian đóng cho cả 2 nước phải đủ 25 năm trở lên)
  • Loại trừ: Mục đích của hiệp định loại này là để hạn chế việc đóng bảo hiểm tại cả 2 nước. Công nhân chỉ đủ điều kiện nhận phúc lợi lương hưu tại Nhật nếu thời gian đóng bảo hiểm lương hưu tại Nhật lâu hơn 5 năm. Thông thường các công nhân vẫn chọn đóng bảo hiểm cho hệ thống nước mình nếu thời gian làm việc kéo dài hơn dự kiến ban đầu là 5 năm (5 năm là nhiệm kỳ thông thường nếu được cử đi công tác nước ngoài).